Apartman - Galata'da Yeni Bir Konut Tipi

Ayse Derin Oncel
Apartmanlar, bircok ailenin bir arada yasadigi konutlar olarak geleneksel Osmanli evinin gelisim sureci icinde ciddi bir kopusun ornekleri olarak gorulmuslerdir. Gercekten de bu konutlar, bahce icinde ahsap konaklara ilk bakista hic benzemezler.Cok katlidirlar, sikisik kivrimli dar sokaklarda yukselirler, kimi zaman karanlik ic mekânlara sahiptirler, bahceleri yoktur ama genis teras catilari vardir. Cogu sokaga veya caddeye yonlenmistir, ama manzara imkâni varsa ondan da yararlanmayi ihmal etmezler. Bilinen ve cogu zaman kabul goren anlayisa gore ilk apartmanlar bati mimarisinden model transferi ile aciklanir ve geleneksel Osmanli konutundan da bu nedenle ayri tutulur. Ancak hic kuskusuz Istanbul'da konutlarda suregelen yasam bicimlerini de sadece konaklar yansitmamaktadir. Bircok kulturun yuzyillarca bir arada yasadigi bu sehirde cok zengin bir konut birikimi oldugu aciktir. Ayrica apartmanlarin ilk orneklerinin yapildigi 19. yuzyilin ikinci yarisinin, kent ve mekân algisinda degisimlerin yasandigi, yasam bicimlerinde ilginc donusumlerin izlendigi bir surec oldugu dusunuldugunde, bu konut yapilarinin daha detayli bir incelemeyi hak ettigi ortadadir. Derin Oncel, Apartman'da Galata'da belirli bir alanda ve surecte yapilan ilk ornekler olarak tanimladigi binalardan yola cikarak ve hicbirini bulundugu "yer" ve donemin dinamiklerinden ayri degerlendirmeyerek, bu "yeni" konut tipini tanimaya calisiyor. Apartmanlarda suregelen yasam bicimine Osmanli toplumunun nasil uyum sagladigini, bu yeni yasam pratigine hangi sureclerden gecilerek gelindigini sorguluyor. Genel kabullerin disina cikarak apartmanlari Osmanli konut kulturunun gelisiminde onemli bir evrenin ornekleri olarak goruyor ve kisa bir zamanda Istanbul'un bircok mahallesinde insa edilecek olan bu yapilar uzerine daha cok arastirma yapilmadan 20. yuzyil konutunun saglikli incelenemeyecegini savunuyor. Derin Oncel, Mimar Sinan Guzel Sanatlar Universitesi'nde ogretim uyesi. 19. yuzyil Beyoglu bolgesi kent morfolojis

Reviews

No reviews
Item Posts
No posts